مه لا سه ید ره شید . ماموستا هیمن . .....

عبدالله اسحاقی ( ئه حمه د توفيق )

سید عبدالله اسحاقی فرزند سید محمدامین اسحاقی در سال ۱۳۱۰ شمسی در محله ارمنیان شهر مهاباد ازخانواده‌ ای معتمد دیده به جهان گشود . تحصیلات ابتدایی ومتوسطه را در شهر مهاباد گذارانید وی در دوران متوسطه در شهر مهاباد با یاری چندی از دوستان نزدیک خود که همگی از اعضای رسمی یا هواداران حزب توده و... بودند از جمله (غنی بلوریان و دکتر عبدالله مولوی ...) جمعیت جوانان حزب دموکرات کردستان ایران را تشکیل دادند . بعد از پایان عمر جمهوری کردستان از بقایای حزب دمکرات کردستان ایران دو بخش مهم پا گرفت ، یکی کمیته مرکزی و دیگری کمیته اجرایی . در کمیته مرکزی عبدالرحمان قاسملو و افراد سیاسی فعاّل بودند و در کمیته اجرایی مبارزینی از قبیلِ سید عبدالله اسحاقی (احمد توفیق) ملا سيد رشيد حسينی و قادر شریف و سلیمان معینی و... این افراد در دهه ۱۳۴۰ در بخش‌های کردنشین ایران و گاه عراق ، حضور فعال داشتند.

احمد توفیق سیا ستمداری زیرک وبسیار مورد اعتماد بارزانی بود ودر دهه شصت میلادی حماسه‌های زیادی را در جریان قیام اکراد درشمال عراق بوجود آورد با این وصف بعلت نزدیکی تاکتیکی ژنرال بارزانی به دولت وقت ایران بنا به توصیه بارزانی به منطقه بادینان فرستاده می‌شود ... احمد توفيق برای احیاء مجدد حزب دمکرات کردستان ایران از طریق آمیدی به بغداد می رود . درآن زمان دولت حسن البکر پشتیبا نی از او را منوط به جنگیدن با بارزانی مینماید که ایشان قویا مخالفت می‌کند و وی بوسیله دولت مرکزی عراق دستگیر میگردد در نهایت احمد توفیق بعد از تحمل هشت ماه شکنجه در سال 1973 در زندان ابوغریب بغداد کشته می‌شود .

روحش شاد ويادش گرامی باد

مه لا سه يد ره شید ( شه يدای كوردستان )

راوه ستاو له راسته وه بو چه پ

 مه لاسه يد ره شيد ، ماموستا هه ژار ،  كاك ئه ميری قازی

هاوينی 1967

چيشتی مجيور ماموستا هه ژار

لا په ره ی 516 ی چيشتی مجيور ( ماموستا هه ژار ) له باره ی مه لا سه يد ره شيده وه نوسيويه تی يه ك له وا نه ی كه ده گه ل ئه حمه د چوبونه به غدا " مه لا سه يد ره شيد " بوكه خه لكی بو به كتانی لای سه قز بو . پياويكی زور پاك و كوردی چاك و زوريش به ده ست و تفه نگی خوی ئازا بو . له به غدا له چينی دوهه می خانوه كه ی من ده ژيا . ده پيشدا ش هه ر ده مناسی ، له سونی و زور شوينی تر ديتبوم . له شه ريك كه ده گه ل ده وله ت له " سه رچاوی  " كرا ناوبانگی ئازايه تی ده ركرد . ئه و به ينه كه پيكه وه له ماليكدا بوين ، هه ميشه زور به ئيحترامه وه باسی ئه حمه د ته وفيقی ده كرد و به كورديكی نمونه ی ده زانی . مه لا سه يد ره شيد پاش شكانی شورش هاته سه قز ، به دارتاشی به ری ده چو . له ئينقيلابی ئيسلامی دا له ده وری ديوانده ره ده گه ل كونه ئاغايان تيك گيرا وبه دوامين فيشه ك خوی كوشت .

ئيعلامی جورم ( شه يدای كوردستان )

ئه ليم ئيعلامی جورم ئه كه م
هينديك ئه لين هيشتا زووه
حوكمی قانون شكين ئه ده م
سويندم بو گه لم خواردووه
ده نگی دليرم ده رئه برم
له باره گای ئازا دی دا
مه يتی مردووی ساردوسرم
له زيندانی بيدا دی دا
مه يتی مه لای ميلله ت په روه ر
بو يه كه م جار له ساواك دا
مه لا ره شيدی تيكوشه ر
رايان كيشا به سه رخاك دا
بوچی ، له سه رچی ، كی كوشتی
هوی ئه و خوين رشتنه چی بوو
خوينی ئه و مه لا كی رشتی
ئه ومه لا كوشتنه چی بوو
نه دادستان حوكمی نووسی
نه په روه نده كه وته به رچاو
ته نيا به ره ويه ی جاسوسی
سه ده ی ناوه ندی داتاشراو
نه وه كيل بوونه پاريزه ر
نه قا زی داد گا زا نی
بی ئاگای دادگای به شه ر
هه زاران مردن زيندانی

حوكمی وه حشی گه ری ده رچوو
بو كا ك مه لا ره شی
كو‍ژرابی دادوداوه ری
گيانی په روازی كردله له شی
نمونه ی پاكی روحانی
بوگيانی ئازادت سلاو
شه هيدی ريی كوردستانی
بوده روونی شادت سلاو

باوكی هه ژاری كوركوژراو
بووبه ديوانه ی بی دادی
ژن ومنالی سه رلی شيواو
بی سه رپه ره ست ، بی ئازادی
ئيستاش له پاش 18ساله
هه رئاواره وبی سامانن
ئه و خيزا نه ژيا ن تا له
لی قه وماووسه رگه ردانن
سوفی عه لی وه ك ديوانه
له سه قزدايه وسوال ئه كا
ئا ه ونا له ی بی پا يا نه
ئه گه ری وماله ومال ئه كا
به هيوای دادگای ميلله ت
با بمينی بود ا وه ری
مردن له به ندا به زيلله ت
بيری سه ربه ستی په روه ری

توله سه ندن له سته مگه ر
بابمينی بوروژی خوی
شه هيدی ريی مافی به شه ر
به راستی كاك مه لا توی

شه يدای كوردستان 10/10/1357



بو ئا گاداری
شه يدای كوردستان ئه م شيعره ی بو دوستيكی نوسيوه كه  ناوی مه لا ره شيد بووه روحی شاد .

لاوکی کوردی ( شه يدای كوردستان )

وا له د لما...
پربه ده مم ئه نرکینم
هه ستی لاوان ئه وروژینم
پربه ده مم ها وارئه که م
خه لکی ولات ئه شله ژینم
باگشت جیهان گوی یان لی بی
ده رده دارم ، ئه نا لینم
خوینی جوشاو ، کولاو ،رژاو
گه ش و سوری خا وه ن خوینم
خوین وفرمیسکم نا وه ستی
له چاو ، له دل ئه یبا رینم
خوبه کوشت دان له لام سوکه
کوشکی بیداد ئه بزوینم
روله کوژراو ، برا مردوم
عه رشی خوا ئه له رزینم
کورد م ، ما فی کوردم ئه وی
رازی د لم ئه د رکینم
وا له دلما ...
تا که ی تا که ی وا هه ژار بم
رووت و برسی ولیو به بار بم
بی که س کوژم که ن دوژمنا ن
لاره مل و بی په سا ربم
سا ما نم بروا به تالان
خوم ره نجه رو ، ره نج خه سار بم
وه ک بی ولا تا نی بی په سیو
له قون ده رکا ن په ست و خوار بم
با وکم بروا ته نا و زیندان
منیش بی ده نگ و ها وار بم
وا د ه نگی خوم د ه رئه برم
چش با به ندی و گرفتا ر بم
کوردم ما فی کورد ئه ستینم
کوشکی زوردا ر ئه روخینم
وا له دلما ...
بو چی بی به ش له ژیا ن بم
به ش خوراوو به سته زما ن بم
تاکه ی له زیند ا نی زوردار
هه راسا ن و هه راسا ن بم
زوا نی ها وارم مور کری
هه ژارو ده سته داما ن بم
ولا تم به هه شتی خوا بی
چا و له ده ستی نا مه ردان بم
ده رونم پر بی له هه لبه ست
که رولال وبی د یوان بم
زوانی خوم وه ک تا فگه ی قه لبه ز
ره وان بیت و لی ی نه با ن بم
زوا نی زگما گیم کورد یه
نه نگه خوم کوردی نه زا ن بم
کورد یکی ئا زاد ی خوازم
ئا زادی خواز ئه لا وینم
وا له دلما ...
بوتان ئه لیم لاوکی سور
شیوه ن بو ئه ود یوی سنور
سنوری ده سکردی ئیستعما ر
به بی یاساو به بی ده ستور
به تا لان چو ، کاول کرا
شلیر ، شارباژیر ، شاره زور
جوانترین به هه شتی روی زه وی
دوژمن سوتانی خوارو ژور
بو چه کی جه رگی هه ل قرچا و
بو روله ی له باوک ودایک دور
تو بلیی بگا ته باره گای خوا
خوای خاوه ن هه ست و شعور
خوای روژی توله خولقین
خوای سنور شکین به نور
نوری رونا کی ئازا دی
ئا زا دی با شورو با کور
خیوی کون ترین فه رهه نگم
بو فه رهه نگی خوم نه خوینم
وا له دلما ...
ئا زادی خوا زان ، ئا زا دی
ئا زا دی یا نی ئا زا د ی
نه ک تو ئا زا د و من د یل بم
ژیر چه پوکه ی ئیستبدادی
ئا زا دی بو میلله تانه
بو کوردی پا شما وه ی مادی
ئازا دی یانی حه ق وتن
یا نی له خو نه بون با دی
یا نی ده ربرینی شعور
یا نی روخانی بی دادی
یا نی ژیا ن به سه ربه ستی
به لیو بزه به دل شادی
کورد و ئا زا دی کوردستا ن
ئه لیم ، ئه نوسم به خوینم
وا له دلما ...
وا له دلما هه زار داستا ن
ده ربا ره ی کوردو کوردستا ن
سوتان ، روخان ، کا ول کرا ن
به بومبای ره گه ز په ره ستا ن
کوشتن ، برین ، به ندو زیندا ن
له سه ر بو ئا زادی هه ستا ن
له سه ر نانی کوژران کوردا ن
به نیزه ی بیرو را په ستا ن
شان به شانی ئازادی خواز
هه م له گه رمین ، هه م له کویستا ن
جیا وازیم ناوی له ئینسا ن
کوردم ئه ژیم وه ک سه ربه ستا ن
چه ن جار پشتیا ن گرتین هه ستین
پشتیان به رداین و نه وه ستان
له جی ی عاسته م پشتیان به ردا ین
بو پشت شکا ند نمان وه ستا ن
به لا وکی سور بو کورد ستا ن
ئا زا دی خواز ئه لاوینم
وا له دلما...
وا له دلما برا کانم
له خه با تا له گه لتانم
له سلوله کانی زیندانا
شه لاق ئه دری له نا و شانم
له ریبا زی ئا زا دیا
به گوله ئه شکی ئیسقا نم
له داخی سیستمی تازه
داغا ن داغا نه لا رانم
له ره نج و کویره وه ری دا
له گه ل تودا ها و په یما نم
سه رم له ریی چه وسا نه وه ت
به تالا ن ئه روا ساما نم
سه ره رای گشت ده رد و ئا زار
سته مگه ر ئه گرن تا وانم
سته می میللیم لی ئه که ن
له ژیر جه ورا ئه نا لینم
وا له دلما...
ده ردم سه رباری ده ردانه
زامی کون ونویم له ژانه
پوشاکی میللیم یاساخه
لایان بی قه درم بیگا نه
سوتینه ری رانک و چوخه م
کولکه کویخای نیشتما نه
قا نون خراوه ته ژیر پی
یاسای جه نگه ل له سه رما نه
زمان براو کتیب سوتا و
شه ته ک دراو له ته نگا نه
زمان به کار هینان سوچه
مه سه له ی زمان ئا ما نه
فه رهه نگ و فولکلوری کورد
به تالا ن ئه به ن ئه وا نه
دیوانی هه لبه ستی تازه م
له پاش سوتان له کوی بینم
وا له دلما...
ویستیان به زولم و زورداری
به نا ره وا به بیگا ری
ده رینن له ره گ وریشه
خو و ره وشتی کورده واری
نه ته وه و خانه دانی کورد
ده ر که ن له هوبه و هه واری
برای ئیسلامی خه با تکار
حه ز ئه که م تو بو م بکه ی زاری
برا کا نی زولم لی چوم
برای هه میشه و یه کجا ری
ده ستم دامانی غیره تت
نه گری شوین پیی ئیستعما ری
مافی کورد ت له بیر نه چی
یا دت بی وه ک یادگا ری
نه که ی برا ت فه را موش که ی
له بیر نه که ی هاریکا ری
روژی رزگا ری نزیکه
هه ل دی له ئا سوگی ژینم
وا له دلما...
وا له دلما به لام نا یلیم
نه وه ک سه رتا پا بسوتیم
ئه ی نیشتما نی ئا زیزم
به قوربا نت بی سه رتا پیم
ببم به قه قنه س له به ر پیی تو
ببی به کورسی له ژیر پیم
ئه ترسم ئه ی کوردستانی جوان
مه رگ له ناکاو بیته ریم
زه مان موله تم پی نه دات
لا وکت به کوردی بو بلیم
وا له دلما ئه ی کوردستان
لا وه کانت بخروشینم

زيِندانی ( شه يدای كوردستان )

السجن بیت البلاء ، قبر الاحیا ء ، شماتت الاعدا ء ، وتجربه الاصدقاء ...

واته زیندان که لا وه ی به لایه و گوری زیندوانه و پی خوش بوونی

دوژمنانه و تاقیکردنه وه ی فالانه .

*****

پارچه ی یه که م . . .

گه وره یی زیندانی.
بشکی قفلی به ندیخانه
ئازادی مافی ئینسانه
.
بوچی به سه ربه ستی نه ژیم
ژین به دیلی که ی ژیانه
.
درگای سلولی ته نگ وتاریک
هه ل ئه ته کینی زه مانه
.
نامه ردان ئه چنه جی ی مه ردان
په نده وپه ندی پیشینانه
.
زنجیره خشلی تیکوشه ر
که له پچه بازنه ی پیاوانه
.
باپی خوش بونی دوژمن بی
زیندان که گوری زیندوانه
.
پیاوان له زیندان ناترسن
زیندان مه دره سه ی چاکانه
.
به خیر بینه وه خوشک وبرا
سه ربه رزیتان له بیرمانه
.
سه رکه وتن ته نیا بو گه له
سه رشوری بونامه ردانه

*****

پارچه ی دوهه م . . .

شه وی تاریک و برای روون

وه ک شه م له ناو شه وه زه نگ دا

.

دیاره هه ر ئیوه ن که زیندون

له ناو به ندیخانه ی ته نگ دا

.

له تاریکی شه ودا گیران

سلاو له دلی روناکتان

.

زنجیر له پی و ده ست ، یه خسیران

سلاو له ده رونی پاکتان

.

چون و له سه ر چی بو گیران

نه وه ک نه نگی دوژمن ده رخه ن

.

ریی ژین بلین به فه قیران

یه ک پله میلله تان سه رخه ن

.

باجیی گلینه ره ش خال بی

په رژین کرابی به برژانگ

.

باجیی شیران سیاچال بی

ئابلوقه درابی به تانک

.

کاری گلینه بینینه

شیر بو هه لمه تی شیرانه

.

بینایی بو ریگه ی ژینه

ژیان هه ربو دلیرانه

.

ئیراده ی ژن و پیاوی پاک

بو گه ل هه میشه سه رمه شقه

.

بوچیمه ئه وینی ناپاک

به ئه وینی وه ته ن ئه لیم عه شقه

.

با هه ربه رز بی گیانی ئازاد

جا با له ناو له ش دا گیر بی

.

هه ربه رز ئه فری سه ربه ست و شاد

جا با له پی دا زنجیر بی

*****

پارچه ی سیهه م . . .

ئه نجامی گولی ئورکیده

ئه وانه ی گه لیان کربوه زیندان

ئیستا ئه بینن بی ده سه لاتن

.

له تا و کرده وه ی نه نگینی خویان

هه رچاو ئه گیرن بو ریی هه لاتن

.

ئه وه ی وا گولی ئورکیده ی هه بو

به دریژی ته مه ن روژی یه ک شاخه

.

ئیستا ئه بینن چون به تونا چو

له ترسی میلله ت چه ن بی ده ماخه

.

ئه ی ئه وه ی به خوین رشتن ئه نازی

به رقی سه رنیزه هه سانی هه سته

.

ئه ی ئه وه ی له گه ل موله ت ئه خوازی

موله ت خواستنی گیانه لای په سته

.

ئازادی خوازان دینه ده ر له به ند

تاسینه ری بیر ئه چنه ژوره وه

.

ئه وان له بیری کرده ی نا په سه ند

ئه مان له لای گه ل به روی سوره وه

.

ئه وه ی وا خوینی لاوانی ئه رشت

تاج و ته ختی خوی ئه نه خشان ره نگین

.

جاسوسی ئه ژیان میلله تی ئه کوشت

به دریژه دان به ژینی نه نگین

.

میلله ت فروشتن ئه نجامی عاره

بوچی نه ترسان له کینی میلله ت

.

رسوایی به شی ده سته ی به د کاره

پاداشتی جه ورو سانسورو زیلله ت

.

گورت بی زوردار زیندانت ساز کرد

وات زانی میلله ت ئه به ستیته وه

.

درگای مه ینه تت له سه ر خوت واز کرد

زه حمه ت که که وتی هه م هه ستیته وه

.

پاشه روژی گه ل پاش خه باتی سه خت

له لای من وایه هه رسه رکه وتنه

.

هه لته کینه ری جه وری تاج و ته خت

له ریی خه باتا قه ت نه سره وتنه

شه یدای کوردستان